Akşam yemeği hazır. Eşinizin ne zaman geleceğini bilmediğiniz için sofrayı toplamayı da beklemeyi de tam içinize sindiremiyorsunuz. Kapı açılınca “Gecikeceğini niye söylemedin?” diyorsunuz. O da montunu çıkarırken “Toplantı uzadı, ne yapayım?” diye cevap veriyor. Beş dakika sonra ikiniz de geçen hafta kimin kimi beklettiğini hatırlamaya çalışıyorsunuz. Yemek hâlâ masada.
Aynı konuşmada iki farklı şey anlatıyor olabilirsiniz
“Gecikeceğini niye söylemedin?” diyen biri belki de “Ne yapacağımı bilmeden beklemek beni gerdi” demek istiyordur. Karşısındaki ise o cümleyi “İşini bahane ediyorsun” gibi duyabilir. Biri beklerken ne hissettiğini anlatmaya çalışır, diğeri neden geciktiğini açıklamaya. Açıklama doğru olsa bile bekleyen kişinin sorduğu asıl soru havada kalabilir.
Tartışma uzadıkça cümlelerin kapsamı da büyür. “Bugün haber vermedin” bir anda “Zaten hiçbir zaman haber vermiyorsun” olur. O noktada geciken kişi, haber vermeyi unuttuğunu kabul etmek yerine geçen salı mesaj attığını kanıtlamaya uğraşabilir. Geçen salı gerçekten mesaj atmış olabilir. Bu akşam neye ihtiyaç duyulduğu hâlâ konuşulmamıştır.
Açıklamanızın yanına bir cümle daha koyun
“Toplantı uzadı” demek son derece anlaşılır. Aynı konuşma “Toplantı uzadı. Bir ara kısa bir mesaj atabilirdim, aklıma gelmedi” diye de ilerleyebilir. İkinci cümle, kişinin kendi payını gördüğünü gösterir. Gottman Enstitüsü de çift tartışmalarında savunmaya geçildiğinde, kişinin olayın kendi payına düşen kısmını kabul etmesini önerir.
Konuyu açan kişi için de benzer bir ayrıntı var. “Bir daha böyle yapma” yerine “Yemek saatinde yetişemeyeceksen bana kısa bir mesaj atar mısın? Ben de bekleyip beklemeyeceğimi bileyim” demek, ertesi gün neyin farklı olabileceğini konuşmayı kolaylaştırır.
Peki konu ertesi hafta yine açılırsa?
Bazen bir akşamki gecikmeyi çözüme bağlarsınız ama aynı huzursuzluk bu kez hafta sonu planı yapılırken çıkar. O zaman şu soru işe yarayabilir: “Bu konuşmada benim için asıl yorucu olan ne?” Belki sürekli planı takip eden ve hatırlatan kişi olmak yoruyordur. Belki de işten çıkar çıkmaz hesap vermeniz bekleniyormuş gibi hissediyorsunuzdur. Bu iki mesele konuşulduğunda çözüm de değişebilir. Kısa bir mesajın yanında, ortak planların kim tarafından ve nasıl takip edildiğini de konuşmak gerekebilir.
Aynı tartışmanın yeniden başladığını fark ettiğinizde bütün geçmişi masaya yatırmadan o akşama dönebilirsiniz. “Geçen haftayı da konuşabiliriz ama önce bugün neye takıldığımı anlatmak istiyorum” bazen konuşmayı yeniden duyabileceğiniz bir yere getirir.