Sabah alarm çalıyor. Kalkmanız gerektiğini biliyorsunuz ama yataktan çıkmak bile büyük bir iş gibi geliyor. Mesajlara cevap vermek erteleniyor, yapılacaklar birikiyor. Önceden iyi gelen şeyler de artık aynı hissi vermiyor.
Böyle zamanlarda insan kendine kolayca yüklenebiliyor: “Neden toparlanamıyorum?”, “Herkes hayatına devam ediyor, benim sorunum ne?”
Oysa yaşadığınız değişimi anlamak için kendinizi eleştirmekten daha yararlı bir başlangıç var: Ne zamandır böyle hissettiğinize ve bunun hayatınızı nasıl etkilediğine bakmak.
Depresyon nasıl anlaşılır?
Depresyon, kişinin duygu durumunu, düşüncelerini ve günlük yaşamını etkileyen bir ruh sağlığı sorunudur. Süreğen çökkünlük ya da daha önce keyif alınan şeylere karşı ilgi kaybı temel belirtiler arasındadır. Belirtilerin günün büyük bölümünde, hemen her gün, en az iki hafta sürmesi değerlendirmede önemlidir. Ancak yoğun sıkıntı yaşıyorsanız destek istemek için iki haftanın dolmasını beklemeniz gerekmez.
Depresyon belirtileri nelerdir?
Depresyon herkeste aynı görünmeyebilir. Aşağıdaki değişiklikler görülebilir:
- Süregelen üzüntü, boşluk hissi veya huzursuzluk
- Eskiden keyif veren etkinliklere ilginin azalması
- Yorgunluk ve enerji düşüklüğü
- Uykuya dalamama, erken uyanma veya fazla uyuma
- İştah ve kiloda değişiklikler
- Odaklanmakta ve karar vermekte zorlanma
- Yoğun suçluluk, değersizlik veya umutsuzluk
Bu belirtilerden bazılarını yaşamak tek başına depresyon tanısı koydurmaz. Süreleri, şiddetleri ve günlük yaşam üzerindeki etkileri birlikte değerlendirilir.
İşe gidiyorum, sorumluluklarımı yapıyorum; yine de depresyon olabilir mi?
Günlük sorumlulukları sürdürebilmek depresyon olasılığını dışlamaz. Kişi işe gidiyor, görüşmelerini yapıyor ve dışarıdan iyi görünüyor olabilir. Değerlendirmede yalnızca yapılan işlere değil, bunları yaparken yaşanan zorlanmaya da bakılır.
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz: “Günüm nasıl geçiyor?”, “Bir işi bitirdiğimde nasıl hissediyorum?”, “Dinlenmeye ve ilişkilerime ne kadar yer kalıyor?”
Bu sorular bir tanı testi değildir. Yaşadıklarınızı daha açık anlatmanıza yardımcı olabilir.
Depresyonda psikoterapi nasıl yardımcı olur?
Depresyon için etkili psikolojik tedaviler vardır. Bilişsel Davranışçı Terapi, davranışsal aktivasyon ve kişilerarası psikoterapi bunlar arasındadır. Tedavi planı kişinin ihtiyaçlarına göre oluşturulur; bazı durumlarda psikoterapiye ilaç tedavisi de eşlik edebilir.
Terapi görüşmesinde “Neden böyleyim?” sorusunu tek başınıza çözmüş olmanız gerekmez. Başlangıçta yaşadığınız güçlükleri, günlük düzeninizi ve destek beklentinizi anlatmanız yeterlidir. “Kendimi eskisi gibi hissetmiyorum ama ne olduğunu da açıklayamıyorum” cümlesi bile konuşmaya başlamak için bir yer açabilir.
Kendimi daha iyi hissetmek için nereden başlayabilirim?
Düzenli uyku ve öğünler, kısa yürüyüşler, güvendiğiniz kişilerle iletişim ve önceden iyi gelen etkinliklerle küçük adımlarla yeniden temas kurmak destekleyici olabilir. Bunlar profesyonel değerlendirmenin yerine geçmez.
Başlangıç hedefinizi küçük tutabilirsiniz. Uzun bir yürüyüş yerine kısa süreli dışarı çıkmak; biriken bütün mesajlar yerine bir kişiye cevap vermek gibi. Buradaki amaç kendinize yeni bir başarı ölçütü koymak değil, bugün yapabileceğiniz bir adım seçmektir